Özünəpsixologiya

Özünəpsixologiya, insan ruhunun dərinliklərinə enərək, fərdin özünü necə gördüyünü, necə təşkil etdiyini və dünyayla necə əlaqə qurduğunu anlamağa çalışan unikal bir psixoterapiya istiqamətidir. Bu yanaşma, Heinz Kohut tərəfindən inkişaf etdirilmişdir və əsas diqqəti, sağlam bir ‘öz’ün yaranması və qorunması üzərində cəmləşdirir. Əgər siz də özünüzü daha yaxşı anlamaq, daxili gücünüzü kəşf etmək və həyatınızda daha dolğun bir məna tapmaq istəyirsinizsə, özünəpsixologiya sizə bu yolda bələdçilik edə bilər. Bu metod, özünüzlə sağlam və sevgi dolu bir münasibət qurmağınıza kömək edərək, həyatınızda gözəl bir dönüşümə səbəb ola bilər. Daha ətraflı məlumat üçün Psixoterapiya: Tam Bələdçi səhifəmizə nəzər sala bilərsiniz.

Özünəpsixologiyanın Tarixi və Mənşəyi

Özünəpsixologiya, 20-ci əsrin ortalarında, Avstriyalı psixoanalitik Heinz Kohut tərəfindən yaradılmışdır. Kohut, klassik psixoanalizin insan təcrübələrinin bəzi aspektlərini tam əhatə etmədiyini düşünərək, özünün yeni bir nəzəriyyəsini formalaşdırmağa başladı. O, insan psixikasının mərkəzində ‘öz’ün (self) olduğunu və bu ‘öz’ün inkişafı üçün ətraf mühitdən, xüsusilə də valideynlərdən gələn dəstəyin (mirroring, idealization) nə qədər vacib olduğunu vurğuladı. Klassik Psixoanalizdən fərqli olaraq, özünəpsixologiya, patologiyalardan çox, sağlamlığın inkişafına və ‘öz’ün möhkəmlənməsinə önəm verir. Bu nəzəriyyə, Psixodinamik psixoterapiya, Analitik psixologiya (Yungian) və Obyekt münasibətləri psixoterapiyası kimi digər təsirlərindən bəhrələnsə də, özünəməxsus bir mövqe tutmuşdur. Kohutun işləri, Adlerian terapiya və Klassik Adlerian psixoterapiya kimi yanaşmalarla da müəyyən oxşarlıqlar daşısa da, ‘öz’ün təşkil olunması və inkişafı məsələsinə daha dərin yanaşmışdır. Bu sahədəki inkişaflar, Transferans fokuslu psixoterapiya, İntensiv qısamüddətli dinamik psixoterapiya, Dinamik dekonstruktiv psixoterapiya və İnterpersonal psixoanaliz kimi digər psixoterapiya üsullarının da formalaşmasına təsir etmişdir.

Metodları və Texnikaları

Özünəpsixologiyanın əsas məqsədi, fərdin özünü dəyərləndirmə hissini gücləndirmək və sağlam bir ‘öz’ təşkil etməsinə kömək etməkdir. Bu, terapevtik münasibətin empatiya və anlayış əsasında qurulması ilə reallaşır. Terapiya seansı zamanı, terapevt pasiyenti diqqətlə dinləyir, onun hiss və düşüncələrini təsdiqləyir və ona dəstək olur. Bu prosesdə, terapevt, pasiyentin uşaqlıq dövründə ala bilmədiyi empatiya və təsdiqlənməni təmin etməyə çalışır. Pasiyent, özünün ‘öz obyektləri’ ilə olan münasibətlərini araşdırır. Bu ‘öz obyektləri’ dedikdə, başqaları ilə olan münasibətlər vasitəsilə özünü təsdiqləmə, ideallaşdırma və ya özünü onlarla müqayisə etmə kimi mexanizmlər nəzərdə tutulur. Terapevt, pasiyentin bu obyektlərlə olan əlaqələrindəki çətinlikləri başa düşməsinə kömək edir və ona daha sağlam əlaqə üslubları inkişaf etdirməsi üçün yol göstərir. Məsələn, əgər pasiyent özünü daim kiçik və ya əhəmiyyətsiz hiss edirsə, terapevt onun bu hisslərini anlamağa çalışır və ona özünün dəyərli olduğunu hiss etdirir. Bu, Psixoanalizin bəzi üsullarından fərqli olaraq, daha çox müasir və dəstəkləyici bir yanaşma tərzini əhatə edir. Psixodinamik psixoterapiyanın bəzi elementlərini özündə ehtiva etsə də, özünəpsixologiya daha çox ‘öz’ün inkişafına fokuslanır.

Kimlər Özünəpsixologiyaya Müraciət Edir

Özünəpsixologiya, özünü daxili boşluq, dəyərsizlik hissi, kimlik axtarışı, şəxsiyyətlərarası əlaqələrdə çətinliklər, depressiya, narahatlıq və ya ümumi məmnuniyyətsizlik kimi problemlərlə üzləşən insanlar üçün çox faydalı ola bilər. Xüsusilə, uşaqlıq dövründə yetərincə sevgi, diqqət və təsdiqlənmə görməmiş, nəticədə sağlam bir ‘öz’ təşkil edə bilməmiş fərdlər bu terapiya növündən böyük xeyir görə bilərlər. Bu yanaşma, özünü ifadə etməkdə çətinlik çəkən, başqalarının fikirlərinə həddindən artıq həssas olan və ya öz emosiyalarını idarə etməkdə çətinlik yaşayan insanlar üçün də uyğundur. Özünəpsixologiya, travma sonrası stress pozğunluğu, şəxsiyyət pozğunluqları və ya yuxu pozğunluqları kimi daha ciddi psixoloji problemlərin müalicəsində də tətbiq oluna bilər. Lakin, hər bir terapiya növündə olduğu kimi, özünəpsixologiya da hər kəs üçün eyni dərəcədə uyğun olmaya bilər. Əgər siz də özünüzü daha yaxşı anlamaq və həyatınızda müsbət dəyişikliklər etmək istəyirsinizsə, bu terapiya sizə kömək edə bilər. Bu, Analitik psixologiya (Yungian) kimi, insan potensialını önə çıxaran bir yanaşmadır.

Özünəpsixologiya Praktikantı Necə Olmaq Olar

Özünəpsixologiya praktikantı olmaq üçün, psixologiya, psixiatriya və ya analoji sahələrdə ali təhsil almaq əsas şərtdir. Bundan əlavə, özünəpsixologiya sahəsində xüsusi təlim və təcrübə keçmək vacibdir. Bu, adətən, tanınmış institutlarda və ya təlim mərkəzlərində aparılan uzunmüddətli təhsil proqramlarını əhatə edir. Təcrübəli bir terapevtin rəhbərliyi altında praktik iş görmək, fərdin özünəpsixologiya prinsiplərini real situasiyalarda tətbiq etməsinə kömək edir. Sertifikatlaşdırma, bu sahədəki peşəkarlığı təsdiqləyən vacib bir addımdır. Mütəxəssis seçərkən, onun təhsilini, sertifikatlarını, peşəkar təcrübəsini və fəaliyyət göstərdiyi təşkilatları araşdırmaq tövsiyə olunur. Reinkarnatopediya kimi platformalar, bu sahədə ixtisaslaşmış mütəxəssisləri tapmaqda sizə kömək edə bilər. Xüsusilə, Psixodinamik psixoterapiya sahəsində təhsil almış mütəxəssislər, özünəpsixologiyaya keçid edərkən müəyyən üstünlüklərə sahib ola bilərlər. Həmçinin, Obyekt münasibətləri psixoterapiyası üzrə təhsil də bu sahədə faydalı ola bilər.

Suallar və Cavablar: Tez-tez Verilən Suallar

Özünəpsixologiya nədir?

Özünəpsixologiya, insan psixikasının mərkəzində ‘öz’ün inkişafı və sağlam təşkilini vurğulayan bir psixoterapiya nəzəriyyəsidir.

Özünəpsixologiya necə işləyir?

Terapevtin empatiya və dəstəyi ilə pasiyentin özünü ifadə etməsinə şərait yaradılır, beləliklə sağlam bir ‘öz’ qurulur.

Kimlər Özünəpsixologiyadan faydalana bilər?

Daxili boşluq, dəyərsizlik hissi, kimlik axtarışı və əlaqə problemləri yaşayan hər kəs bu terapiyadan faydalana bilər.